Rechtsvormen voor starters in Nederland
Vier rechtsvormen kiezen starters het vaakst: de eenmanszaak (snel en goedkoop, je bent privé aansprakelijk), de vof (samen ondernemen, ieder is aansprakelijk voor het geheel), de maatschap (samenwerken in een vrij beroep) en de bv (rechtspersoon via de notaris, meestal geen privé-aansprakelijkheid). Wat past, hangt af van je risico, of je samenwerkt, je winst en je plannen.
Wil je weten hoe dit voor jouw situatie werkt?
Ongeveer 10 vragen, gratis en zonder account. Je persoonlijke overzicht staat er in zo'n 2 minuten.
Eenmanszaak
De snelste en goedkoopste start. Je bent de enige eigenaar; personeel aannemen kan wel. Je betaalt inkomstenbelasting over de winst, en als je aan het urencriterium voldoet, kun je ondernemersaftrek gebruiken. Het nadeel: je bent privé aansprakelijk voor zakelijke verplichtingen, ook met je spaargeld en je huis.
Kosten: KVK-inschrijving €85,15 (eenmalig). Geen notaris nodig. Geschikt voor: solo-starters met een beperkt risico.
Vof (vennootschap onder firma)
Samen ondernemen onder één naam, zonder notaris. Elke vennoot is aansprakelijk voor de schulden van de hele vof, ook als een andere vennoot ze maakte. Een vof-contract is niet verplicht, maar wel verstandig: je legt er bijvoorbeeld in vast wat ieder inbrengt, hoe jullie de winst verdelen en wat er gebeurt als iemand stopt.
Kosten: KVK-inschrijving €85,15, plus eventueel de kosten van een contract. Geschikt voor: twee of meer ondernemers die samen een bedrijf runnen.
Maatschap
Een samenwerking van 'maten', vaak in vrije beroepen zoals huisarts, tandarts, fysiotherapeut of advocaat. Elke maat doet zelf aangifte inkomstenbelasting over zijn deel.
Aansprakelijkheid: maak je zelf een afspraak zonder volmacht van de anderen, dan bind je in principe alleen jezelf. Besluiten de maten iets samen, of hebben jullie elkaar in het maatschapscontract een volmacht gegeven? Dan is elke maat met zijn privévermogen aansprakelijk voor een gelijk deel. Bij vier maten en een rekening van €10.000 is dat €2.500 per maat.
Kosten: KVK-inschrijving €85,15. Een maatschapscontract is niet verplicht, maar wel verstandig. Geschikt voor: beroepsbeoefenaars die samenwerken maar zelfstandig blijven.
Bv (besloten vennootschap)
Een rechtspersoon: meestal is de bv aansprakelijk voor zakelijke verplichtingen, niet jij persoonlijk. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld als je je werk als bestuurder niet goed doet, als de bv nog niet in het Handelsregister staat, of als je privé meetekent voor een lening van de bv. Je richt de bv op via de notaris. De bv betaalt vennootschapsbelasting: in 2026 19% tot en met €200.000 winst en 25,8% daarboven. Als dga ontvang je een gebruikelijk loon, waarover loonheffing gaat.
Kosten: notaris gemiddeld €500 tot €1.500, KVK-inschrijving €85,15, en elk jaar de jaarstukken deponeren bij KVK. Geschikt voor: hogere risico's, groei, investeerders, of winst in het bedrijf laten.
Hoe kies je?
- Alleen, laag risico → eenmanszaak
- Samen, zonder rechtspersoon → vof of maatschap
- Hoog risico, groei, investeerders → bv
- Later overstappen kan: je rechtsvorm ligt niet voor altijd vast.
- Twijfel? Je kunt het bespreken met een boekhouder of fiscalist.
💡 Tips & besparingen
💡 Eerst eenmanszaak, later een bv? Dat kan
Veel starters beginnen als eenmanszaak. Groeit je winst boven circa €80.000, of loop je een groot risico op aansprakelijkheid? Dan kun je later overstappen naar een bv. Breng je je hele onderneming in, dan kan dat onder voorwaarden zonder dat je meteen belasting betaalt over de waardestijging; die belasting komt later alsnog. De aandelen die je ervoor krijgt, mag je dan 3 jaar niet verkopen. Een boekhouder of fiscalist kan de overstap voor je doorrekenen.
💡 VOF of maatschap? Afspraken op papier, vóór de eerste euro
Een vof- of maatschapscontract is niet verplicht, maar wel verstandig. Daarin leg je vast wat ieder inbrengt, hoe je de winst verdeelt, wat er gebeurt bij ziekte en hoe iemand kan uittreden. Een jurist of notaris kan het contract nakijken; het helpt om vooraf te vragen wat dat kost.
Bronnen
- Ondernemersplein — Een rechtsvorm kiezen
- Ondernemersplein — De maatschap
- Ondernemersplein — De besloten vennootschap (bv)
- KVK — De vof
- Belastingdienst — Tarieven vennootschapsbelasting
- Belastingdienst — Rechtsvorm en belastingen
Laatst gecontroleerd: 07-10-2026